कॉलेजला दांडी मारून आम्ही किती तरी मॅटिन्या टाकल्यात! वडिलांच्या पाकिटातले, आईच्या पर्समधले पैसे उडवून आम्ही किती तरी फर्स्ट डे फर्स्ट शो पाह्यलेत! मुकद्दर का सिकंदरमधल्या बाईकवरच्या अमिताबच्चनने आम्हांला वेड लावले होते. पायाचा अंगठा मोडला तो त्या वेडातूनच! पह्यल्यांदा आम्ही खजुरा बीरची (व्हिस्की घेण्याचं धाडस तेव्हा उगवलं नव्हतं आमच्यात!) चव घेतली ती अमरप्रेममधल्या राजेश खन्नाला श्रद्धांजली म्हणूनच! हिम्मतवालानंतर तर आम्ही चक्क पांढरे शूजसुद्धा घेतले होते. आणि कुणापाशी बोलू नका, पण आमच्या तेव्हाच्या डायरीतला श्रीदेवीचा फोटो आम्ही अजूनही तस्साच ठेवलाय!

आता इतक्या क्वालिफिकेशनवर कोणीही चित्रपट समीक्षक होऊ शकतो!
म्हणजे वृत्तपत्रांत चित्रपट समीक्षा लिहिण्यासाठी अखेर लागते तरी काय?
फार फार हिंदमाता, प्लाझा, मराठा मंदिर इथं डिप्लोमा केला, की मग फोर्टातल्या कुठल्याही चित्रपटगृहात जाऊन इंग्रजी चित्रपटांच्या डिग्री कोर्सला प्रवेश घ्यायचा! येवढ्या अर्हतेनंतर तुम्ही वृत्तपत्रांत चित्रपट समीक्षक झाला नाहीत, तर मात्र तुमच्यासमोर एकच पर्याय राहतो - डोअरकिपर होण्याचा! सुदैवाने आम्हांस वृत्तपत्रात नोकरी मिळाली आणि आम्ही डोअरकिपर होण्याच्या बहुमानापासून वंचित राहिलो!

सुरवातीला आम्हांस वाटले की समीक्षा हे फारच औघड प्रकर्ण असेल. पण तसे काय नसते! एकदा तुमचा हात बसला ना, की मग हाय काय अन् नाय काय!
पह्यल्यांदा नमनाला जरासं तेल घालायचं, की ह्या पिच्चरची मध्यवर्ती कल्पना कशी आहे नि तो कसा चागला वा वाईट आहे. मग पिच्चरची स्टोरी सांगायची. मग या कलाकाराचा अभिनय जमला आणि त्याचा फसला. याचा रोल बारीक होता नि त्याचा मोठा असं सागायचं. मग गाण्यावर लिहायचं. मग पुन्हा नमनातलं उरलेलं तेल घालायचं. आणि शेवटी पिच्चर बघणेबल आहे की तद्दन फालतू आहे, असं भारदस्त लिहायचं. खाली मनात येईल ते स्टार टाकायचे की झाली समीक्षा तय्यार!
हाय काय अन् नाय काय!!

----------------------------------------------------

वास्तविक अशी क्रिया आम्हीच करतो असं नाही, तर सगळेच (काही सन्माननीय अपवाद वगळता!) करतात. वाटल्यास आमचे परममित्र रा. रा. राम गोपाल वर्मा यांना विचारा! किंवा त्यांचा ब्लॉगच वाचा ना! त्यात त्यांनी काही मूलभूत प्रश्न उपस्थित केलेत, की -
या समीक्षकांना अक्कल काय?
त्यांना सिनेमातलं कळतं काय?
त्यांची पात्रता काय? कुजकेनासके लिहिण्याची क्षमता, र ला र आणि ट ला ट जुळविण्याची कला की सिनेमाचं ज्ञान?

रामूजींचा अँगल असा, की केवळ त्यांना (पक्षी - समीक्षकांना) वृत्तपत्र/चॅनेलने समीक्षेसाठी नेमले आहे या एकाच पात्रतेच्या आधारावर (ते) सिनेमाबद्दल काय वाट्टेल ते लिहू शकतात! हे वाचल्यानंतर वाटले, हा राम गोपाल वर्माचा ब्लॉग आहे की राम गोपाल वर्मा की आग? जरा अतिच - अगदी रंगीलातल्या उर्मिलाइतकं - कडक लिहिलंय रा. रा. रामूने!

वास्तविक रामूने इतके काही कडक लिहिण्याची आवश्यकता नव्हती. काही काही सिक्रेट ओपनच असतात! ती ओरडून सांगितली, तर सांगणाराचंच हसं होतं!

शिवाय सगळेच समीक्षक काय आमच्यासारखे - चित्रपट आवडणे हीच अर्हतावाले नसतात! आता मराठीतच वानगीदाखल बघू जाल, तर महामहीम श्रीकांतजी बोजेवार आहेत. महामहीम अशोकजी राणे आहेत. महामहीम गणेशजी मतकरी आहेत! झालंच तर रा. रा. मुकेशजी माचकर आहेत. त्यांनी कधी चित्रपट समीक्षा लिहिलीच नाही! चवीचवीने रत्नांग्रीचा हापूस खावा, बोटं चाटून चितळ्यांचं श्रीखंड खावं, आईच्या हातचा मटणाचा रस्सा मस्त भुर्रकावा त्या तन्मयतेने ते सिनेमा पाहात आणि त्याचं रसग्रहण करीत! (पण गेले ते दिन गेले!!) (रा. रा. मुकेशजींनी रा. रा. रामूजींच्या लेखाचेही रसग्रहण केलेय मॉस पुरवणीत! आणि त्यात पुन्हा रामूचे वचन सत्यच असा निकालही दिलाय! अलीकडे एवढी दर्यादिली नाय हो दिसत कुठे!!)

अर्थात रा. रा. रामूंजींना गोविंदा-गोविंदापुरतीच मराठी येत असल्याने त्यांस मराठी पत्रांतील समीक्षकांची (त्यात आमच्यासारखे थोर समीक्षक अर्थातच आले!) माहिती कोठून समजणार म्हणा!!
मराठीच्या या मुद्द्यावर आम्ही रा. रा. रामूजींना केव्हाच माफ करून टाकलेय!

(रामूची ती ब्लॉगपोस्ट वाचण्यासाठी इथं टिचकी मारा.)
(मुकेश माचकरांचा लेख वाचण्यासाठी इथं टिचकी मारा.)

(Posted by - बापू आत्रंगे, दि. १४०६०८)